Naszym zdaniem najlepszy portal o prawie karnym.
Postępowanie karne

Zatrzymanie osoby – jak się zachować?

16 I
2020

zatrzymanie osobyZatrzymanie przez organy ścigania należy do jednej z najbardziej stresujących sytuacji. Jak wówczas się zachować? Jakie są Twoje prawa? Czego możesz żądać od osób zatrzymujących?

Sposoby zatrzymania

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym.

Zatrzymanie może zostać także zarządzone przez Prokuratora celem przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej albo podejrzanego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że:

  • nie stawią się na wezwanie w celu przeprowadzenia z ich udziałem czynności; lub
  • mogą w inny bezprawny sposób utrudniać postępowanie

Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie może także nastąpić, gdy zachodzi potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego. Niezwłocznie po doprowadzeniu przeprowadza się z udziałem zatrzymanego czynności, a po ich dokonaniu należy zwolnić go, o ile nie zachodzi potrzeba stosowania środka zapobiegawczego. Rozstrzygając w przedmiocie środka zapobiegawczego, prokurator niezwłocznie zwalnia zatrzymanego albo występuje do sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania.

Możliwe jest także dokonanie tzw. ujęcia obywatelskiego, co oznacza, że każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. Osobę ujętą należy jednak niezwłocznie oddać w ręce Policji.

Prawa zatrzymanego

Organy ścigania mają obowiązek natychmiast poinformować osobę zatrzymaną o przyczynach zatrzymania i o przysługujących jej prawach, w tym m.in. do:

  • skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego
  • korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim,
  • złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia,
  • otrzymania odpisu protokołu zatrzymania,
  • dostępu do pierwszej pomocy medycznej,
  • skontaktowania się w dostępnej formie z adwokatem lub radcą prawnym, a także zapewnić bezpośrednią z nimi rozmowę; w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy takiej rozmowie obecny,
  • do złożenia zażalenia na zatrzymanie,
  • w przypadku obcokrajowcy: do zawiadomienia niezwłocznie właściwego miejscowo urzędu konsularnego państwa, której dana osoba jest obywatelem oraz do nawiązania w dostępnej formie kontaktu z właściwym urzędem konsularnym,
  • do wysłuchania.

Co istotne, w przypadku chęci skontaktowania się z adwokatem, czy też radcą prawnym, nie ma konieczności znajomości numeru jego telefonu na pamięć. Organy ścigania powinny podjąć kroki celem udzielenia pomocy w znalezieniu numeru telefonu za pomocą dostępnych środków np. Internetu. Pełnomocnictwo do obrony może natomiast zostać udzielone przez osobę bliską (nie tylko członków rodziny).

Z zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać imię, nazwisko i funkcję dokonującego tej czynności, imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości – jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa. Należy także wciągnąć do protokołu złożone przez zatrzymanego oświadczenia oraz zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach. Odpis protokołu doręcza się zatrzymanemu. Niezwłocznie po zatrzymaniu osoby podejrzanej należy przystąpić do zebrania niezbędnych danych, a także o zatrzymaniu zawiadomić prokuratora. W razie istnienia podstaw, prokurator winien skierować do sądu wniosku o tymczasowe aresztowanie.

Termin zatrzymania

Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania; należy go także zwolnić na polecenie sądu lub prokuratora. Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania go do dyspozycji sądu nie doręczono mu postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów jest niedopuszczalne.


Jeśli potrzebujesz dalszych informacji, skontaktuj się z nami osobiście, abyśmy mogli pomóc konkretnie w Twojej sprawie.

Najnowsze artykuły

Nasze marki

Prawo karne i nie tylko
Zatrzymanie czy areszt - jak w takiej sytuacji należy się zachować? Jakie prawa Ci przysługują? Prawnicy w przystępny sposób odpowiadają na najważniejsze pytania z zakresu prawa oraz postępowania karnego.
Inwestycje budowlane
Jeśli jesteś inwestorem albo wykonawcą robót, ale przerasta Cię zawiłość regulacji prawnych i poziom skomplikowania kontraktów – ten portal jest właśnie dla Ciebie
Specjalne Strefy Ekonomiczne
Jesteś inwestorem, który rozwija lub zaczyna prowadzić swój biznes w Polsce, a jednocześnie chciałby płacić mniejsze podatki - ten portal jest stworzony z myślą o Tobie