Naszym zdaniem najlepszy portal o prawie karnym.
Postępowanie karne

Składanie zeznań przez świadka w sprawie karnej

12 II
2020

zeznania świadka w sprawie karnejWiele osób z niechęcią podchodzi do konieczności składania zeznań jako świadek w sprawie karnej. Czy składanie takich zeznań jest zawsze obowiązkowe? Czy też występują sytuacje, kiedy można nie składać zeznań w sprawie karnej?

Wezwanie w charakterze świadka

Zeznania świadka stanowią jeden z przykładów dowód w postępowaniu karnym. Więcej przykładów omawiamy w artykule Dowody w postępowaniu karnym. Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma co do zasady obowiązek stawić się i złożyć zeznania jako świadek w sprawie karnej. Nie wymaga się w żadnym wypadku zgody danej osoby na to, aby powołać ją na świadka w postępowaniu. Wystarczy podanie jej imienia, nazwiska oraz adresu. Na świadka, biegłego, który bez należytego usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie albo bez zezwolenia tego organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3000 złotych. Można ponadto zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie świadka.

Prawo odmowy składania zeznań

Składanie zeznań w sprawie karnej przez świadka nie zawsze ma charakter obligatoryjny. Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań. Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Prawo odmowy zeznań trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia. Prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, którego w innej toczącej się sprawie oskarża się o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem. Osoba uprawniona do odmowy złożenia zeznań może oświadczyć, że chce z tego prawa skorzystać. Musi się to jednak stać nie później niż przed rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym; poprzednio złożone zeznanie tej osoby nie może wówczas służyć za dowód ani być odtworzone.

Można zwolnić od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osobę pozostającą z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym. Osoba taka musi jednak wnieść o przedmiotowe zwolnienie.

Prawo do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie

Składanie zeznań w sprawie karnej przez świadka może być ograniczone. Świadek może bowiem uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Świadek może także żądać, aby przesłuchano go na rozprawie z wyłączeniem jawności. Dzieje się tak, jeżeli treść zeznań mogłaby narazić na hańbę jego lub osobę dla niego najbliższą.

Zakaz przesłuchiwania w charakterze świadka

Nie wolno przesłuchiwać jako świadków:

  • obrońcy albo adwokata lub radcy prawnego, co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę;
  • duchownego co do faktów, o których dowiedział się przy spowiedzi;
  • mediatora co do faktów, o których dowiedział się od oskarżonego lub pokrzywdzonego prowadząc postępowanie mediacyjne;

Istnieją także szczególne zasady przesłuchiwania następujących osób:

  • osób obowiązanych do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”;
  • świadka anonimowego;
  • osób obowiązanych do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji;
  • małoletniego pokrzywdzonego
  • osób obowiązanych do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej oraz tajemnicy Prokuratorii Generalnej;

Odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań

Świadek jest zobowiązany do składania zeznań zgodnych z prawdą. Kto jednak, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.


Jeśli potrzebujesz dalszych informacji, skontaktuj się z nami osobiście, abyśmy mogli pomóc konkretnie w Twojej sprawie.

Najnowsze artykuły

Nasze marki

Prawo karne i nie tylko
Zatrzymanie czy areszt - jak w takiej sytuacji należy się zachować? Jakie prawa Ci przysługują? Prawnicy w przystępny sposób odpowiadają na najważniejsze pytania z zakresu prawa oraz postępowania karnego.
Inwestycje budowlane
Jeśli jesteś inwestorem albo wykonawcą robót, ale przerasta Cię zawiłość regulacji prawnych i poziom skomplikowania kontraktów – ten portal jest właśnie dla Ciebie
Specjalne Strefy Ekonomiczne
Jesteś inwestorem, który rozwija lub zaczyna prowadzić swój biznes w Polsce, a jednocześnie chciałby płacić mniejsze podatki - ten portal jest stworzony z myślą o Tobie